KÜRE BAKIR İŞLETMESİ'NDE

    Asım KUTLUATA

 

        Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü 2. sınıfa geçen oğlum Onur Berk Kutluata'yı, bir maden işletmesini görmesinin derslerini daha iyi anlaması açısından yardımcı olacağı düşüncesi ile madenciliğin açık, yeraltı, konsantre ve rehabilitasyonla ilgili her yönünü görebileceği Küre Bakır İşletmesine götürmek aklıma geldi. Telefonla meslektaşım Genel Müdür Ahmet Tezcan'ı aradım.Yardımcı olup olamayacağını sordum. Elbette olacağını ve beklediğini söyledi.      

        14.09.2010 günü öğlen saatlerinde Onur ve kızım Yeşim ile birlikte Küre'ye gittik.     

        Küre'de bakır madeni üretiminin Eski Yunan ve Roma medeniyetlerine kadar uzandığı tahmin edilmekte. Osmanlı döneminde madencilik faaliyetleri 1840’lı yıllara kadar aralıklarla sürmüş, 1845’li yıllardan sonra yabancılar işletmeye başlamışlar. Duyun-u Umumiye ile birlikte yabancılar ülkenin birçok kaynağını kontrol ettikleri gibi madenlerin üretimini de ağırlıklı olarak kontrol ve denetim altına almışlar.     

        Cumhuriyetin kuruluşu ile madenlerin millileştirilme politikları doğrultusunda 1935 yılında 2805 sayılı yasa ile kurulan Etibank'a birçok maden işletmesi verildi. Karadeniz Bakır İşletmesi de Küre'de 1968 – 1991 yılları arasında yeraltı ocağı olarak bakır üretimi gerçekleştirmiş ve 1991 yılının başında ruhsatı Etibank'a devretmiştir. (Şerafettin Yıldız.) 2004 yılında Küre bakır İşletmesi özelleştirilerek Cengiz Holding'e geçmiştir.     

        İlk olarak, şu anda çalışmayan açık ocağı gezdik. Geçmişte çalışan açık ocakda ciddi bir rehabilitasyon çalışması yapılmış. Kalan açık ocak alanının da rehabilite edileceğini Genel Müdür Ahmet Tezcan belirtti. Ambarlar, stok alanı, cevher hazırlama - kimya labaratuvarlarını ve konsantre tesisini gördük.     

        Yer altına inmek üzere 920 m kotundaki girişe geldik. Onur ve Yeşim ile birlikte Ahmet Bey’in kullandığı araba ile galeriye girdik. Cevher üretimi 12 m aralıklarla oluşturulmuş katlardan yapılmakta, üretilen cevher, yaklaşık 3 km bantla konsantre tesisindeki kırıcılara beslenmektedir. Spiral şeklinde bir yolla, bütün katları kat ederek 792 m kotuna ve daha sonra da 710 kotuna ulaştık ve 775 kotundan dışarı cıktık. Toplam 7.5 km yol kat etmişiz.      

         KüreBakır İşletmesinin Genel Müdürü Ahmet Tezcan; Yeraltında, 4 adet 8’er kişilik Şili’deki bakır madenindeki ocakta kalan işçilerin sığındığı gibi “Hayat Odaları” ve hehangi bir kazada çalışanların dışarı çıkabilmesi için kaçamak yollarının olduğunu, 600 metreye kadar hazırlık ve kuyu çalışmalarının devam ettiğini, nihai hedef olarak da 300 m kotuna inilerek cevherin alınacağını ve önümüzdeki 3 yıl içerisinde Ülkemizin en büyük yeraltı metal işletmesi olacağını söyledi.     

         İşletmede 30’u mühendis (20 si maden mühendisi) ve yaklaşık 750'si şirketin çalışanı olmak üzere toplam 900 kişi çalışıyor.      

        4 - 5 saatlik zaman diliminde Onur Berk Kutluata bu yoğun bilgi yüklemesinden neleri anlayabildi, aklında neler kaldı, ne kadar faydalı oldu bilmiyorum ama işletmeyi görmeden önceki durumdan çok daha ilerde olduğunu düşünüyorum. Değerli meslektaşım Ahmet Tezcan’a ve Eti Bakır İşletmesinin sahiplerine teşekkür eder başarılar dilerim.      

        Eylül 2010      

Önceki Sayfa